کتابخانه های باستان در ایران در ایران پیش از اسلام بیشتر فرهنگ روایی و شفاهی رونق داشت و شاید به همین دلیل اطلاعات اندکی از چگونگی و وضعیت کتابخانه های آن دوران به ما رسیده است. مهمترین کتابخانه ها در ایران باستان که از آنها اطلاع داریم عبارتند از: دژنبشت یا دژ نوشت، در عهد هخامنشی ها که بیشتر بایگانی سلطنتی بود، و کتابخانه ای که پس از گردآوری اوستا در عهد اشکانیان و بیشتر برای حفظ و نگهداری آن کتاب در ارشک آباد (عشق آباد کنونی) تاسیس شد. در عهد ساسانیان کتابخانه دانشگاه جندی شاپور که ترجمه آثاری از یونانی و هندی به زبان پهلوی در آنجا انجام شد و کتابخانه ی مدائن که بیشتر کتابخانه ی سلطنتی بود، وجود داشت. در هنگامه ی حمله اعراب به ایران یزدگرد سوم مجموعه ی کتابخانه ی مدائن را با خود به همراه برد. پس از آن که یزد گرد در مرو کشته شد، مجموعه ی کتابهای کتابخانه ی سلطنتی در آن شهر باقی ماند و در کتابخانه ی مرو نگهداری شد. از جمله کتابخانه های مشهور ایران می توان از کتابخانه ی مرو نام برد که حتی اجازه می داد مراجعه کنندگان کتاب یا کتابهایی را به امانت بگیرند و از کتابخانه خارج کنند. یاقوت

کتابخانه آشور بانی پال مهمترین کتابخانه عهد باستان مکانی در نینوا، در کاخ سلطنتی، که در آن حدود 25 هزار لوح گلی نگهداری می شد. آشوربانی پال، آخرین پادشاه بزرگ آشور (668-633پ م) به فرماندهان و امرای بابلی فرمان داده بود که هر کجا الواح ارزشمندی یافتند به نینوا بفرستند وکاتبانی را به خدمت گرفته بود تا از ادبیات بابلی و سومری نسخه برداری کنند الواح کتابخانه آشور بانی پال شامل متون ادبی، گزارش های رسمی دولتی، گزارش های رصدهای نجومی و طالع بینی، نسخه های پزشکی، اوراد دینی، سحر و تعویذ، و گزارش سلسله ی شاهان و خدایان بابلی بود.